دارالثقلین
(بسم الله الرحمن الرحیم) تو را با نام آهو می شناسند / رضای حضرت هو می شناسند/ تمام رعیت ملک عظیمت / به نام شاه خوشرو می شناسند /میلاد هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت بر شما محبـان اهل بیت عصمت و طهارت(سلام الله علیهم اجمعین) مبارکباد.(اللهم عجل لولیک الفرج)
نويسندگان

. آب

1. جایگاه آب

1. در قرآن

1. اهمیت

بیش از 60 مرتبه نام آب در قرآن آمده که ما چند آیه از آن نقل می‏کنیم.

1-أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً[فرقان، 48].

2-و جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کلَّ شَیءٍ حَی أَ فَلا یومِنُونَ[انبیاء، 30].

3- قرآن حیات و سرسبزی زمین را وابسته به آب دانسته و در این باره آیات بسیاری است:

وَ اللّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْیا بِهِ الأَْرْضَ بَعْدَ مَوْتِها[نحل، 65].

4- آب را وجود مبارک نامیده:

وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً[ق، 9].

5- قطع آب را وسیله تهدید قرار داده.

إِنْ أَصْبَحَ ماوکمْ غَوْراً فَمَنْ یأْتِیکمْ بِماءٍ مَعِینٍ[ملک، 30].

6- نزول باران و نعمت آب را وسیله شناخت خدا قرار داده:

أَ فَرَأَیتُمُ الْماءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ[واقعه، 68-69].

آری،آب دریا و اقیانوس شور و تلخ است و تنها آب آشامیدنی باید از طریق باران تأمین شود.

7-وَ اللّهُ خَلَقَ کلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ[نور، 45].

8-هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً[فرقان، 54].

10وَ ینَزِّلُ عَلَیکمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِیطَهِّرَکمْ بِهِ وَ یذْهِبَ عَنْکمْ رِجْزَ الشَّیطانِ وَ لِیرْبِطَ عَلی قُلُوبِکمْ وَ یثَبِّتَ بِهِ الأَْقْدامَ[انفال، 11].

11-وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ[هود، 7].

12-وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ یرْسِلَ الرِّیاحَ مُبَشِّراتٍ وَ لِیذِیقَکمْ مِنْ رَحْمَتِهِ[روم، 46].

آب رسانی: أَ جَعَلْتُمْ سِقایةَ الْحاجِّ[توبه، 19].

بهداشت آب (خباثت با ایمان، خباثت با هنیئا): اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیهِ یرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً[هود، 52].

فاسد کردن آب:ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ[روم، 41].

حقوق مردم در رابطه با آب، تقسیمات راهها: یصُدُّونَ عَنْ سَبِیلِ اللّهِ[توبه، 34].

2. آب، وسیله ای برای خدا شناسی

1-إِنْ أَصْبَحَ ماوکمْ غَوْراً فَمَنْ یأْتِیکمْ بِماءٍ مَعِینٍ[ملک، 30].

2-أَ فَرَأَیتُمُ الْماءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ[واقعه، 68-69].

3-وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْیا بِهِ الأَْرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِها لَیقُولُنَّ اللّهُ[عنکبوت، 63].

لَوْ نَشاءُ جَعَلْناهُ أُجاجاً فَلَوْ لا تَشْکرُونَ[واقعه، 70].

آب و توحید:أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ[واقعه، 69].

3. آب ومعجزات

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع):إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَشْرَبَ الْمَاءَ بِاللَّیلِ فَحَرِّک الْمَاءَ[کافی، ج6، ص384].

قَالَ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ(ع):إِیاک وَ شُرْبَ الْمَاءِ الْبَارِدِ و.... فِی الْحَمَّامِ فَإِنَّهُ یفْسِدُ الْمَعِدَةَ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج1، ص112].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع):قَالَ کانَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) إِذَا شَرِبَ الْمَاءَ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی سَقَانَا عَذْباً زُلَالًا وَ لَمْ یسْقِنَا مِلْحاً أُجَاجاً وَ لَمْ یواخِذْنَا بِذُنُوبِنَا[کافی، ج6، ص384].

قَالَ الصَّادِق(ع):اشْرَبِ الْمَاءَ قَلِیلًا وَ أَمْسِک حَتَّی یعْتَدِلَ طَبْعُک[کافی، ج6، ص348].

الَّذِی هُوَ یطْعِمُنِی وَ یسْقِینِ[شعراء، 79].

بهداشت آب:الضَّفادِعَ وَ الدَّمَ[اعراف، 133].

فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ[قمر، 11].

آب، صفحه 2

آب نیل فرعون را غرق می‏کند:فَأَخَذْناهُ وَ جُنُودَهُ فَنَبَذْناهُمْ فِی الْیمِّ وَ هُوَ مُلِیمٌ[ذاریات، 40].

آب نیل کودک شیرخوار را حفظ می‏کند:فَأَلْقِیهِ فِی الْیمِّ[قصص، 7].

عذاب با آب در قیامت:وَ إِنْ یسْتَغِیثُوا یغاثُوا بِماءٍ کالْمُهْلِ یشْوِی الْوُجُوهَ[کهف، 29].

2. در روایات

1. اهمیت

قال الصادق(ع):إن رأس معاش الإنسان و حیاته الخبز و الماء[بحارالأنوار، ج3، ص86].

عن محمد بن سنان عن أبی عبد الله(ع) قال:" سألته عن أول ما خلق الله عز و جل قال إن أول ما خلق الله عز و جل ما خلق منه کل شیء قلت جعلت فداک و ما هو قال الماء"[بحارالأنوار، ج5، ص240].

قال رَسُولِ اللَّهِ(ص):أَنَّهُ قَالَ سَیدُ الْأَشْرِبَةِ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ الْمَاءُ[بحارالأنوار، ج59، ص293].

خذوا حاجتکم من الماء[بحارالأنوار، ج18، ص37].

قال رَسُولِ اللَّهِ(ص):صُبَّ الْمَاءَ مِنْ بَابِ دَارِک إِلَی أَقْصَی دَارِک[من‏لایحضره‏الفقیه، ج3، ص551].

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):الْمَاءُ سَیدُ الشَّرَابِ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ[کافی، ج6، ص380].

تغییر مسیر آب: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):لَا ضَرَرَ وَ لَا ضِرَارَ[کافی، ج5، ص292].

2. تشبیه به آب در روایات

قَال الرِّضَا(ع):الْإِمَامُ الْمَاءُ الْعَذْبُ عَلَی الظَّمَإِ[کافی، ج1، ص198].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:مَثَلُ الدُّنْیا کمَثَلِ مَاءِ الْبَحْرِ کلَّمَا شَرِبَ مِنْهُ الْعَطْشَانُ ازْدَادَ عَطَشاً حَتَّی یقْتُلَهُ[کافی، ج2، ص136].

قال رَسُولِ اللَّهِ(ص):فضل أهل بیتی و ذریتی علی غیرهم کفضل الماء علی کل شیء و به حیاة کل شیء[أمالی صدوق، ص191].

قال رَسُولِ اللَّهِ(ص):مَثَلُ الْمُومِنِ الْمُخْلِصِ کمَثَلِ الْمَاءِ[مستدرک‏الوسائل، ج1، ص353].

قَالَ بِشْرٌ سِیحُوا فَإِنَّ الْمَاءَ إِذَا سَاحَ طَابَ[أمالی طوسی ، ص389].

3. در طب و بهداشت

- 30% امراض ما از راه آب است و 70% تخت‏های بیمارستانها در اشغال بیمارانی است که از راه آب مریض شده‏اند:

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:لَا تُکثِرْ مِنْ شُرْبِ الْمَاءِ فَإِنَّهُ مَادَّةٌ لِکلِّ دَاءٍ[کافی، ج6، ص382].

در شهرها 70% و در روستاها 15% آب موجود سالم و بقیه ناسالم است. در رژیم منحوس پهلوی حدود 10 هزار روستا آب لوله کشی داشت و در جمهوری اسلامی حدود دو برابر رژیم گذشته در روستاها لوله کشی آب انجام شده واگر کار خیر می‏خواهید انجام دهید به جای ساختمان بیمارستان، دهات را لوله کشی کنید.

در ایران از هر هزار نفر زیر یکسال، 104 نفر می‏میرند.

در سوئد از هر هزار نفر زیر یکسال، 7 نفر می‏میرند.

در آمریکا از هر هزار نفر زیر یکسال، 12 نفر می‏میرند.

در کوبا از هر هزار نفر زیر یکسال، 5/17 نفر می‏میرند.

و از نظر بهداشتی اگر کلا 10 رده باشد ما در رده 7 هستیم.

در ایران تقریبا هر سال بیش از حدود دویست هزار کودک زیر یکسال از دنیا می‏روند و حدود 60 هزار کودک بین یکسال تا 5 سال که در مجموع حدود 280 هزار نفر مرگ و میر در کودکان زیر 5 سال داریم. و کلا در هر ده دقیقه سه نفر کودک می‏میرند که یک سوم این تعداد به خاطر اسهال و بقیه به خاطر نبود بهداشت است.

عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ:" سَأَلْتُهُ کمْ أَدْنَی مَا یکونُ بَینَ بِئْرِ الْمَاءِ وَ الْبَالُوعَةِ فَقَالَ إِنْ کانَ سَهْلًا فَسَبْعَةُ أَذْرُعٍ وَ إِنْ کانَ جَبَلًا فَخَمْسَةُ أَذْرُعٍ"[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص410].

مصرف آب جوشیده: قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِین(ع):ائْتُونِی بِمَاءٍ حَارٍّ قَدْ أُغْلِی غَلَیاناً شَدِیداً[کافی، ج7، ص422].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:الِاسْتِنْجَاءُ بِالْمَاءِ الْبَارِدِ یقْطَعُ الْبَوَاسِیرَ[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص354].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَال:لَا تُفْسِدْ عَلَی الْقَوْمِ مَاءَهُمْ[کافی، ج3، ص65].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):صُبَّ الْمَاءَ الْبَارِدَ عَلَی قَدَمَیک إِذَا خَرَجْتَ فَإِنَّهُ یسُلُّ الدَّاءَ مِنْ جَسَدِک[من لایحضره الفقیه، ج1، ص112].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع) إِنَّهُ نُهِی أَنْ یبُولَ الرَّجُلُ فِی الْمَاءِ الْجَارِی[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص34].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):کرِهَ أَنْ یبُولَ فِی الْمَاءِ الرَّاکدِ[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص31].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):إِذَا تَغَیرَ الْمَاءُ وَ تَغَیرَ الطَّعْمُ فَلَا تَتَوَضَّأْ وَ لَا تَشْرَبْ[کافی، ج3، ص4].

آب، صفحه 3

قَالَ الصَّادِقُ(ع):إِنْ کانَ یوذِیهِ الْمَاءُ فَلْیمْسَحْ عَلَی الْخِرْقَةِ[کافی، ج3، ص33].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):إِیاک وَ شُرْبَ الْمَاءِ الْبَارِدِ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج1، ص112].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):لَا تُکثِرْ مِنْ شُرْبِ الْمَاءِ فَإِنَّهُ مَادَّةٌ لِکلِّ دَاءٍ[کافی، ج6، ص382].

ذُکرَ للصَّادِقِ(ع) الْحُمَّی قَالَ:" إِنَّا أَهْلُ بَیتٍ لَا نَتَدَاوَی إِلَّا بِإِفَاضَةِ الْمَاءِ الْبَارِدِ یصَبُّ عَلَینَا وَ أَکلِ التُّفَّاحِ"[کافی، ج6، ص356].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):فلیصب علیه الماء البارد لیسکن به الحرارة[بحارالأنوار، ج73، ص79].

قَالَ الرِّضَا(ع):صُبَّ عَلَی رَأْسِک وَ جَسَدِک الْمَاءَ الْحَارَّ[بحارالأنوار، ج59، ص319].

قال الرضا(ع):خَمْسَ مَرَّاتٍ یصَبُّ الْمَاءُ الْحَارُّ عَلَیهِ عند دُخُولِ الْحَمَّام[بحارالأنوار، ج59، ص322ِ]

4. در آداب واخلاق

1. شب زنده داری و وضو

قال الصادق(ع):إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ الْأَرَضِینَ وَ الْمِیاهَ بَعْضَهَا عَلَی بَعْضٍ[بحارالأنوار، ج98، ص109].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):أَشْرِبُوا أَعْینَکمُ الْمَاءَ عِنْدَ الْوُضُوءِ لَعَلَّهَا لَا تَرَی نَاراً حَامِیةً[بحارالأنوار، ج77، ص336].

2. ابتدای عمر و انتهای عمر

از هنگام تولد، کام بچه را با آب فرات بردارید.

قال الباقر(ع):حَنِّکوا أَوْلَادَکمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ[کافی، ج6، ص24].

تا هنگام مرگ و غسل، غسل با آب و کافور.

قَالَ النَّبِی(ص)لِعَلِی(ع):یا عَلِی ادْفِنِّی فِی هَذَا الْمَکانِ وَ ارْفَعْ قَبْرِی مِنَ الْأَرْضِ أَرْبَعَ أَصَابِعَ وَ رُشَّ عَلَیهِ مِنَ الْمَاءِ[کافی، ج1، ص450].

3. استحمام

استحمام با آب سرد:ارْکضْ بِرِجْلِک هذا مُغْتَسَلٌ بارِدٌ وَ شَرابٌ[ص، 42].

4. سحری وپذیرائی

قَالَ الصَّادِقُ(ع):إِنَّ الْفَضْلَ فِی السَّحُورِ وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ[کافی، ج4، ص94].

5. تماشا

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِین(ع):ثَلَاثَةٌ یجْلُونَ الْبَصَرَ النَّظَرُ إِلَی الْخُضْرَةِ وَ النَّظَرُ إِلَی الْمَاءِ الْجَارِی وَ النَّظَرُ إِلَی الْوَجْهِ الْحَسَنِ[بحارالأنوار، ج59، ص144].

6. سکونت

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِین(ع):فَإِذَا قَدِمْتَ فَانْزِلْ بِمَائِهِمْ مِنْ غَیرِ أَنْ تُخَالِطَ أَبْیاتَهُمْ[کافی، ج3، ص536].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):مَنْ رَدَّ عَنْ قَوْمٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَادِیةَ مَاءٍ أَوْ نَارٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ[کافی، ج5، ص55].

7. وقف

عنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ:" أَوْصَی أَبُو الْحَسَنِ(ع) بِهَذِهِ الصَّدَقَةِ هَذَا مَا تَصَدَّقَ بِهِ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ(ع) تَصَدَّقَ بِأَرْضِهِ فِی مَکانِ کذَا وَ کذَا کلِّهَا وَ حَدُّ الْأَرْضِ کذَا وَ کذَا تَصَدَّقَ بِهَا کلِّهَا وَ بِنَخْلِهَا وَ أَرْضِهَا وَ قَنَاتِهَا وَ مَائِهَا وَ أَرْحَائِهَا وَ حُقُوقِهَا وَ شِرْبِهَا مِنَ الْمَاءِ"[من‏لایحضره‏الفقیه، ج4، ص249].

8. نوشیدن وسیراب شدن

اجر سقایی:قالَتْ إِنَّ أَبِی یدْعُوک لِیجْزِیک أَجْرَ ما سَقَیتَ لَنا[قصص، 25].

آب دادن به گیاهان:وَ فِی الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِیلٌ صِنْوانٌ وَ غَیرُ صِنْوانٍ یسْقی بِماءٍ واحِدٍ[رعد، 4].

آب دادن به حیوانات:فَسَقی لَهُما[قصص، 24].

استسقاء در قیامت:أَفِیضُوا عَلَینا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمّا رَزَقَکمُ اللّهُ[اعراف، 50].

هدیه آب زمزم

تبرک با آب

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَنْ سَقَی الْمَاءَ فِی مَوْضِعٍ یوجَدُ فِیهِ الْمَاءُ کانَ کمَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً[کافی، ج4، ص57].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَنْ سَقَی الْمَاءَ فِی مَوْضِعٍ لَا یوجَدُ فِیهِ الْمَاءُ کانَ کمَنْ أَحْیا نَفْساً وَ مَنْ أَحْیا نَفْساً فَکأَنَّمَا أَحْیا النَّاسَ جَمِیعاً[کافی، ج4، ص57].

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع):صِلْ رَحِمَک وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ[کافی، ج2، ص151].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):یعْرِضُ عَلَیهَا الْمَاءَ إِذَا مَرَّ بِهِ[کافی، ج6، ص537].

آب، صفحه 4

عَنْ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ(ع) قَالَ:" تَفَقَّدْتُ النَّبِی(ص) غَیرَ مَرَّةٍ وَ هُوَ إِذَا شَرِبَ تَنَفَّسَ ثَلَاثاً مَعَ کلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهَا تَسْمِیةٌ إِذَا شَرِبَ وَ تَحْمِیدٌ إِذَا انْقَطَعَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِک فَقَالَ یا عَلِی شَکرُ اللَّهِ تَعَالَی بِالْحَمْدِ وَ تَسْمِیةٌ مِنَ الدَّاءِ"[جعفریات، ص161].

عن‏الحسین بن علی(ع)قال:کان أمیر المؤمنین(ع) یأمرنا إذا تخللنا أن لا نشرب الماء حتی نمضمض ثلاثا[بحارالأنوار، ج63، ص438].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:لَا یشْرَبْ أَحَدُکمُ الْمَاءَ حَتَّی یشْتَهِیهُ فَإِذَا اشْتَهَاهُ فَلْیقِلَّ مِنْهُ[بحارالأنوار، ج63، ص455].

عَنِ الرِّضَا(ع)قَالَ:لَا بَأْسَ بِکثْرَةِ شُرْبِ الْمَاءِ عَلَی الطَّعَامِ[کافی، ج6، ص382].

قال الرِّضَا(ع):مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا تُوذِیهُ مَعِدَتُهُ فَلَا یشْرَبْ عَلَی طَعَامِهِ مَاءً حَتَّی یفْرُغَ وَ مَنْ فَعَلَ ذَلِک رَطِبَ بَدَنُهُ وَ ضَعُفَتْ مَعِدَتُهُ وَ لَمْ تَأْخُذِ الْعُرُوقُ قُوَّةَ الطَّعَامِ فَإِنَّهُ یصِیرُ فِی الْمَعِدَةِ فِجّاً إِذَا صُبَّ الْمَاءُ عَلَی الطَّعَامِ أَوَّلًا فَأَوَّلًا[بحارالأنوار، ج59، ص322].

قَالَ النَّبِی(ص):إِذَا شَرِبْتُمُ الْمَاءَ فَاشْرَبُوهُ مَصّاً وَ لَا تَشْرَبُوهُ عَبّاً[بحارالأنوار، ج63، ص476].

قَالَ النَّبِی(ص):لَا یشْرَبَنَّ أَحَدُکمُ الْمَاءَ مِنْ عِنْدِ عُرْوَةِ الْإِنَاءِ فَإِنَّهُ مُجْتَمَعُ الْوَسَخِ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج4، ص3].

[خصال صدوق، ج 2، ص634]علم أمیر المؤمنین(ع) أصحابه فی مجلس

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَصَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیه:إیاکم و شرب الماء من قیام علی أرجلکم فإنه یورث الداء الذی لا دواء له

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:الْإِفْطَارُ عَلَی الْمَاءِ یغْسِلُ الذُّنُوبَ مِنَ الْقَلْبِ[کافی، ج4، ص152].

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع):إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَشْرَبَ الْمَاءَ بِاللَّیلِ فَحَرِّک الْمَاءَ[کافی، ج6، ص384].

قَالَ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ(ع):إِیاک وَ شُرْبَ الْمَاءِ الْبَارِدِ و.... فِی الْحَمَّامِ فَإِنَّهُ یفْسِدُ الْمَعِدَةَ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج1، ص112].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:کانَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) إِذَا شَرِبَ الْمَاءَ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی سَقَانَا عَذْباً زُلَالًا وَ لَمْ یسْقِنَا مِلْحاً أُجَاجاً وَ لَمْ یواخِذْنَا بِذُنُوبِنَا[کافی، ج6، ص384].

قَالَ الصَّادِق(ع):اشْرَبِ الْمَاءَ قَلِیلًا وَ أَمْسِک حَتَّی یعْتَدِلَ طَبْعُک[کافی، ج6، ص348].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):مَصُّوا الْمَاءَ مَصّاً وَ لَا تَعُبُّوهُ عَبّاً فَإِنَّهُ یوجَدُ مِنْهُ الْکبَادُ[کافی، ج6، ص381].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:شُرْبُ الْمَاءِ مِنْ قِیامٍ بِالنَّهَارِ أَقْوَی وَ أَصَحُّ لِلْبَدَنِ[کافی، ج6، ص382].

عن أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:شُرْبُ الْمَاءِ مِنْ قِیامٍ بِالنَّهَارِ یمْرِئُ الطَّعَامَ وَ شُرْبُ الْمَاءِ مِنْ قِیامٍ بِاللَّیلِ یورِثُ الْمَاءَ الْأَصْفَرَ[کافی، ج6، ص383].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):شُرْبُ الْمَاءِ مِنْ قِیامٍ بِالنَّهَارِ أَدَرُّ لِلْعَرَقِ وَ أَقْوَی لِلْبَدَنِ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج3، ص353].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَا مِنْ عَبْدٍ شَرِبَ الْمَاءَ فَذَکرَ الْحُسَینَ(ع) وَ أَهْلَ بَیتِهِ وَ لَعَنَ قَاتِلَهُ إِلَّا کتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ مِائَةَ أَلْفِ حَسَنَةٍ وَ حَطَّ عَنْهُ مِائَةَ أَلْفِ سَیئَةٍ وَ رَفَعَ لَهُ مِائَةَ أَلْفِ دَرَجَةٍ وَ کأَنَّمَا أَعْتَقَ مِائَةَ أَلْفِ نَسَمَةٍ وَ حَشَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یوْمَ الْقِیامَةِ ثَلِجَ الْفُوادِ[کافی، ج6، ص391].

عَنِ الرِّضَا(ع)قَالَ:لَا بَأْسَ بِکثْرَةِ شُرْبِ الْمَاءِ عَلَی الطَّعَامِ[کافی، ج6، ص382].

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:أَسْبِغِ الْوُضُوءَ إِنْ وَجَدْتَ مَاءً وَ إِلَّا فَإِنَّهُ یکفِیک الْیسِیرُ[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص138].

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):اشْرَبُوا مَاءَ السَّمَاءِ فَإِنَّهُ یطَهِّرُ الْبَدَنَ وَ یدْفَعُ الْأَسْقَامَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ "وَ ینَزِّلُ عَلَیکمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِیطَهِّرَکمْ" (انفال /11)[لکافی، ج6، ص387)]

9. عدم مزاحمت در بهره گیری

لاتفسد علی الناس مائهم

مسموم کردن آب دشمن

بستن آب بر مردم .

لیهلک الحرث

5. در فقه

1. طهارت

1. پاکی و نجسی

از مطهرات آب است به 4 شرط.

1- مطلق باشد

.2- پاک باشد

3- با شستن در آن مضاف نشود (بو یا رنگ یا مزه آن به واسطه نجاست تغییر نکند.).

4- بعد از آب کشیدن عین نجس در آن نباشد.

آب، صفحه 5

ظرف نجس را با آب قلیل سه بار باید شست و با آب کر یک بار کافی است.

اقسام آب:

1- مطلق یا مضاف

2- کر است یا قلیل

3- جاری است یا راکد.(راکد یا چاه است یا حوض).

تا بو رنگ و مزه آب کر تغییر نکند پاک است

تغییر بو و رنگ به غیر نجاست، آب را نجس نمی‏کند. اگرچیز نجس را زیر شیر متصل به کر بشویند آبی که از آن می‏ریزد پاک است مگر ترشحات یا بو و رنگ تغییر کند. اگر آب قلیل ازبالا بریزد پاک، ولی اگر غیر آن باشد آب قلیل نجس می‏شود

آب جاری و چاه مثل کر است، گرچه از کر کمتر باشد. آبی که کنار نهر راکد ولی متصل به جاری است مثل آب جاری است.

اگر یک بار باران به چیز نجس ببارد پاک می‏شود و برای لباس و فرش فشار لازم نیست. زمین نجس که باران بر آن ببارد پاک می‏شود.

آب چاه گرچه کمتر از کر باشد تا وقتی رنگ و بو و مزه بواسطه نجاست تغییر نکرده پاک است.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع):الْمَاءُ کلُّهُ طَاهِرٌ حَتَّی یعْلَمَ أَنَّهُ قَذِرٌ[کافی، ج3، ص1].

عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: سَأَلْتُهُ کمْ أَدْنَی مَا یکونُ بَینَ بِئْرِ الْمَاءِ وَ الْبَالُوعَةِ فَقَالَ إِنْ کانَ سَهْلًا فَسَبْعَةُ أَذْرُعٍ وَ إِنْ کانَ جَبَلًا فَخَمْسَةُ أَذْرُعٍ"[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص410].

2. وضو وغسل

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):أَشْرِبُوا أَعْینَکمُ الْمَاءَ عِنْدَ الْوُضُوءِ لَعَلَّهَا لَا تَرَی نَاراً حَامِیةً[بحارالأنوار، ج77، ص336].

تا هنگام مرگ و غسل، غسل با آب و کافور.

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع):قَالَ أَسْبِغِ الْوُضُوءَ إِنْ وَجَدْتَ مَاءً وَ إِلَّا فَإِنَّهُ یکفِیک الْیسِیرُ[تهذیب‏الأحکام، ج1، ص138].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):إِذَا تَغَیرَ الْمَاءُ وَ تَغَیرَ الطَّعْمُ فَلَا تَتَوَضَّأْ وَ لَا تَشْرَبْ[کافی، ج3، ص4].

2. معاملات

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(ع)قَالَ:نَهَی رَسُولُ اللَّهِ(ص) عَنْ أَنْ یشَابَ اللَّبَنُ بِالْمَاءِ لِلْبَیعِ[کافی، ج5، ص160].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَنْ بَاعَ الْمَاءَ وَ الطِّینَ ذَهَبَ مَالُهُ هَبَاءً[کافی، ج5، ص92].

6. در اقتصاد

کشتی رانی:تَرَی الْفُلْک فِیهِ مَواخِرَ[فاطر، 12].

غواصی:وَ الشَّیاطِینَ کلَّ بَنّاءٍ وَ غَوّاصٍ[ص، 37].

توسعه اقتصادی:وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجّاجاً لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَباتاً[نبأ، 14-15].

2. منزلت آب

1. آب، پاداش اهل ایمان

وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لأََسْقَیناهُمْ ماءً غَدَقاً[جن، 16].

وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ[اعراف، 96].

یرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً[نوح، 11].

2. آب، لشکر خدا

قال الباقر(ع):فَقَالَ الْمَاءُ أَنَا جُنْدُ اللَّهِ الْأَکبَرُ[کافی، ج8، ص95].

فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ[قمر، 11].

آب نیل فرعون را غرق می‏کند:فَأَخَذْناهُ وَ جُنُودَهُ فَنَبَذْناهُمْ فِی الْیمِّ وَ هُوَ مُلِیمٌ[ذاریات، 40].

آب نیل کودک شیرخوار را حفظ می‏کند:فَأَلْقِیهِ فِی الْیمِّ[قصص، 7].

عذاب با آب در قیامت:وَ إِنْ یسْتَغِیثُوا یغاثُوا بِماءٍ کالْمُهْلِ یشْوِی الْوُجُوهَ[کهف، 29].

3. آب سرچشمه هستی

هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الأَْرْضَ فِی سِتَّةِ أَیامٍ وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ[هود، 7].

قال الباقر(ع):کانَ کلُّ شَیءٍ مَاءً وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْمَاءِ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ ذِکرُهُ الْمَاءَ فَاضْطَرَمَ نَاراً[کافی، ج8، ص95].

آب، صفحه 6

قال الباقر(ع):خَلَقَ الشَّیءَ الَّذِی جَمِیعُ الْأَشْیاءِ مِنْهُ وَ هُوَ الْمَاءُ الَّذِی خَلَقَ الْأَشْیاءَ مِنْهُ[کافی، ج8، ص94].

قال امیر المومنین(ع):أَنْشَأَ سُبْحَانَهُ فَتْقَ الْأَجْوَاءِ وَ شَقَّ الْأَرْجَاءِ وَ سَکائِک الْهَوَاءِ فَأَجْرَی فِیهَا مَاءً مُتَلَاطِماً تَیارُهُ مُتَرَاکماً زَخَّارُهُ حَمَلَهُ عَلَی مَتْنِ الرِّیحِ الْعَاصِفَةِ وَ الزَّعْزَعِ الْقَاصِفَةِ فَأَمَرَهَا بِرَدِّهِ وَ سَلَّطَهَا عَلَی شَدِّهِ وَ قَرَنَهَا إِلَی حَدِّهِ الْهَوَاءُ مِنْ تَحْتِهَا فَتِیقٌ وَ الْمَاءُ مِنْ فَوْقِهَا دَفِیقٌ ثُمَّ أَنْشَأَ سُبْحَانَهُ رِیحاً اعْتَقَمَ مَهَبَّهَا وَ أَدَامَ مُرَبَّهَا وَ أَعْصَفَ مَجْرَاهَا وَ أَبْعَدَ مَنْشَأَهَا فَأَمَرَهَا بِتَصْفِیقِ الْمَاءِ الزَّخَّارِ وَ إِثَارَةِ مَوْجِ الْبِحَارِ فَمَخَضَتْهُ مَخْضَ السِّقَاءِ وَ عَصَفَتْ بِهِ عَصْفَهَا بِالْفَضَاءِ تَرُدُّ أَوَّلَهُ إِلَی آخِرِهِ وَ سَاجِیهُ إِلَی مَائِرِهِ حَتَّی عَبَّ عُبَابُهُ وَ رَمَی بِالزَّبَدِ رُکامُهُ فَرَفَعَهُ فِی هَوَاءٍ مُنْفَتِقٍ وَ جَوٍّ مُنْفَهِقٍ فَسَوَّی مِنْهُ سَبْعَ سَمَوَاتٍ جَعَلَ سُفْلَاهُنَّ مَوْجاً مَکفُوفاً وَ عُلْیاهُنَّ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ سَمْکاً مَرْفُوعاً بِغَیرِ عَمَدٍ یدْعَمُهَا وَ لَا دِسَارٍ ینْظِمُهَا ثُمَّ زَینَهَا بِزِینَةِ الْکوَاکبِ وَ ضِیاءِ الثَّوَاقِبِ وَ أَجْرَی فِیهَا سِرَاجاً مُسْتَطِیراً وَ قَمَراً مُنِیراً فِی فَلَک دَائِرٍ وَ سَقْفٍ سَائِرٍ وَ رَقِیمٍ مَائِرٍ.[نهج البلاغه، ص41، خطبه 1].

خداوند فضا را شکافت و آب را خلق کرد و با ایجاد باد و امواج، کف و آتش و دود به وجود آورد و ازآنها آسمانها و زمین را آفرید (خطبه سنگین است به نحوی که مترجمین در ترجمه فارسی آن به زحمت افتاده‏اند).

قال الباقر(ع):خَلَقَ الرِّیحَ مِنَ الْمَاءِ[کافی، ج8، ص94].

قال الباقر(ع):خَلَقَ اللَّهُ النَّارَ مِنَ الْمَاءِ[کافی، ج8، ص94].

کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ[هود، 7].

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ(ع):کانَ کلُّ شَیءٍ مَاءً وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْمَاءِ[کافی، ج8، ص153].

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ(ع):إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الشَّمْسَ مِنْ نُورِ النَّارِ وَ صَفْوِ الْمَاءِ[کافی، ج8، ص241].

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ(ع):إِنَّ اللَّهِ تَعَالَی ذِکرُهُ خَلَقَ الْقَمَرَ مِنْ ضَوْءِ نُورِ النَّارِ وَ صَفْوِ الْمَاءِ[کافی، ج8، ص241].

قَالَ‏أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ مِنَ الْمَاءِ کلَّ شَیءٍ حَی[من‏لایحضره‏الفقیه، ج1، ص43].

هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً[فرقان، 54].

قَالَ‏أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):خلقت السماوات من بخار الماء[بحارالأنوار، ج54، ص73].

قَالَ‏أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):خلقت الأرض قال من زبد الماء[بحارالأنوار، ج54، ص73].

قال رسول الله(ص):فبسط الأرض علی الماء[بحارالأنوار، ج54، ص87].

آفرینش همه موجودات از آب است:جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کلَّ شَیءٍ حَی أَ فَلا یومِنُونَ[انبیاء، 30].

زنده شدن زمین:أَنْزَلَ اللّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْیا بِهِ الأَْرْضَ بَعْدَ مَوْتِها[بقره، 164].

خلقت انسان:هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً[فرقان، 54].

خلقت میوه‏ها:فَأَنْشَأْنا لَکمْ بِهِ جَنّاتٍ مِنْ نَخِیلٍ وَ أَعْنابٍ لَکمْ فِیها فَواکهُ کثِیرَةٌ وَ مِنْها تَأْکلُونَ[مومنون، 19].

خلقت گیاهان:أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ کلِّ شَیءٍ[انعام، 99].

اندازه‏گیری آب:وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ[مومنون، 18].

وَ الَّذِی نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ[زخرف، 11].

آب، وسیله قدرت:یرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً وَ یزِدْکمْ قُوَّةً إِلی قُوَّتِکمْ[هود، 52].

4. نعمت باران

أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِیةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّیلُ زَبَداً رابِیاً وَ مِمّا یوقِدُونَ عَلَیهِ فِی النّارِ ابْتِغاءَ حِلْیةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ کذلِک یضْرِبُ اللّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیذْهَبُ جُفاءً وَ أَمّا ما ینْفَعُ النّاسَ فَیمْکثُ فِی الْأَرْضِ کذلِک یضْرِبُ اللّهُ الْأَمْثالَ[رعد، 17].

لطائف و نکات:

الف: در آیه دو نوع مثال است: طبیعی، آب و کف، حق مثل آب مایه حیات مفید، ولی باطل همچون کف صناعی ذوب فلزات: 1- زرگران: وحلیة

2- آهنگران: متاع؛ یعنی طلب رفاه یا نیاز بدون برخورد و درگیری با باطل نیست.

ب: تا جنبه ارتباط با آسمان و خداوند دارد، حق و سالم است:أَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِم[محمد، 3].

زمین، درگیرها و حرکتها، و مسیرها عامل پیدا شدن کف است:الَّذِینَ کفَرُوا اتَّبَعُوا الْباطِل[محمد، 3].

در تعبیر باطل عبارتمن ربّهمنیست.

ج: فیض مطلق است، گرفتاری در ظروف کوچک است. قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):یا کمَیلَ بْنَ زِیادٍ إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ أَوْعِیةٌ فَخَیرُهَا أَوْعَاهَا[نهج‏البلاغه، حکمت 147].

د: ظرف روح هرگز پر نمی‏شود. قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):کلُّ وِعَاءٍ یضِیقُ بِمَا جُعِلَ فِیهِ إِلَّا وِعَاءَ الْعِلْمِ فَإِنَّهُ یتَّسِعُ بِهِ[نهج‏البلاغه، حکمت 205].

مردم سه دسته هستند: بی ظرفیت نفوذناپذیر:ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُکمْ مِنْ بَعْدِ ذلِک فَهِی کالْحِجارَةِ[بقره، 74].

سَواءٌ عَلَیهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یومِنُونَ[یس، 10].

کم ظرفیت: می‏گیرند، ولی نمی‏گویند.

آب، صفحه 7

پرظرفیت: قَالَ‏الْحَسَنُ بْنُ عَلِی(ع):کونُوا أَوْعِیةَ الْعِلْمِ وَ مَصَابِیحَ الْهُدَی[کافی، ج1، ص300].

تَعِیها أُذُنٌ واعِیةٌ[حاقه، 12].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):لَا خَیرَ فِی الْعَیشِ إِلَّا لِرَجُلَینِ عَالِمٍ مُطَاعٍ أَوْ مُسْتَمِعٍ وَاعٍ[کافی، ج1، ص33].

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):کانَ عَلَی مَا یسْمَعُ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَی أَنْ یتَکلَّمَ[نهج‏البلاغه، حکمت 289].

و: آب‏ها همدیگر را جذب و درهم فرو می روند. حق با حق ستیز ندارد و تضادها مربوط به باطل است.

ز: باطل، رفتنی است.فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیذْهَبُ جُفاءً[رعد، 17].

اما با تلاش و سرکوب مانَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَی الْباطِلِ فَیدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ وَ لَکمُ الْوَیلُ مِمّا تَصِفُونَ[انبیاء، 18].

ح: سیل ازکوه بلند است نه از تپه‏ها.

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):ینْحَدِرُ عَنِّی السَّیلُ[نهج‏البلاغه، خطبه 3].

ط: آب که به دریا رسید کف‏ها تمام می‏شود بنده هم همین که به خدا رسید و اخلاص، باطل‏ها، از بین می روند.

ی: باطل مستکبر و بالانشین، پر سر و صدا و تو خالی است و حق، سنگین و متواضع و کم سروصدا است.

ک: حق، متکی به خود و باطل متکی به حق است و از آبروی حق استفاده می‏کند همانگونه که هر چیز قلابی از آبروی چیز واقعی.

ل: کف در بازار آشفته پیدا می‏شود، باطل هم این چنین است. همین طور که آب از بالا به پائین می‏ریزد و فراز و نشیب دارد، کف پیدا می‏شود. باطل هم در انقلابها و دگرگونی‏ها و...

م: آب زلال مقطّر کف ندارد. کف در اثر آبی است که با چیزی مخلوط شود. باطل هم در مواردی پیدا می‏شود که خرافات و هوسها و رسوم لابلای حق باشد.

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ یخْفَ عَلَی الْمُرْتَادِینَ وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِینَ وَ لَکنْ یوخَذُ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ وَ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ فَیمْزَجَانِ فَهُنَالِک یسْتَوْلِی الشَّیطَانُ عَلَی أَوْلِیائِهِ[نهج‏البلاغه، خطبه 50].

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع):وَ قَدْ أَرْعَدُوا وَ أَبْرَقُوا وَ مَعَ هَذَینِ الْأَمْرَینِ الْفَشَلُ وَ لَسْنَا نُرْعِدُ حَتَّی نُوقِعَ وَ لَا نُسِیلُ حَتَّی نُمْطِرَ[نهج‏البلاغه، خطبه 9].

تانباریم، سیلاب و خروشان به راه نمی‏اندازیم (برنامه ما عمل است نه تبلیغات)

بعضی از مفسران مثل قرطبی گویند: باران، آیات قرآن است. اودیه، قلوب است که هر کدام به اندازه وسعت وجود بهره می‏گیرند وسوسه‏ها همان کف‏ها است که این کف‏ها از آب نیست، از آلودگی محل ریزش آب است.

ن: در فیض خدا بخل نیست، ابرها بدون قید و شرط باران می‏بارند و این زمین است که به خاطر سفتی یا نرمی، بزرگی و کوچکی بهره می‏گیرد قلوب و ارواح هم در برابر فیض خدا همین گونه است.

ق: کف مخصوص آب نیست، هر فلزی هم در کوه‏ها که قرار گرفت کفی و باطلی دارد. کفی به شکل مناسب خود و از خود او و مناسب با همان فلز. همان گونه که هر عملی با تزئین خاصّی از شیطان است.

ر: کف هم در آب و سیل سرد است و هم در کوره‏های داغ. هم در آب نرم است و هم در فلز. هم شکر و هم صبر.

ش: شناخت (باطل‏ها و کف‏ها و حق‏ها در حالات غیر طبیعی است (سیل، کوره داغ).

قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ(ع) فِی وَصِیتِهِ لِابْنِهِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِیةِ رَضِی اللَّهُ عَنْهُ:" فِی تَقَلُّبِ الْأَحْوَالِ عِلْمُ جَوَاهِرِ الرِّجَالِ"[من‏لایحضره‏الفقیه، ج4،ص388].

ت: حق تانخروشد و تکانی نخورد باطل جفاء به بیرون نمی‏پرد. باطل باید به جائی رسد که قدرت استقامت ندارد وازمتن جامعه به خارج پرتاب می‏شود.

ض: آن فرد و گروهی باقی خواهد ماند که در زمین مفید باشد.وَ أَمّا ما ینْفَعُ النّاسَ فَیمْکثُ فِی الْأَرْضِ[رعد، 17].

ظ: نزول باران و آب فلزات هم طبیعی است،هم همیشگی. مبارزه حق و باطل هم...

ابْتِغاءَ حِلْیةٍ أَوْ مَتاعٍ[رعد، 17].

در آب کردن فلزها دو هدف است: ساختن زینت آلات، ساختن متاع ازقبیل ظروف و... و درمثل می‏گوید: شما چه زینت (وسائل رفاه و خوشی)چه متاع (وسائل نیاز و اولیه) را اگر بخواهی باید کوره هایی باشد و باطل هائی راسر راه خود خواهی دید.ابتغاء حلیه او متاعیعنی طلب رفاه یا نیاز بدون برخورد و درگیری با باطل نیست. تازه این در زندگی مادی است، در معنویات که وساوس شیطان هم هست.

3. اهمیت آب

1. دنیوی

بخش بزرگی از ساختمان بدن انسان از آب است. بیشتر نیازمندی‏های زندگی مااز برق و آن از آب است. حیات انسان با کشاورزی و آن از آب است. تلطیف هوا به واسطه بخار و آب است. بهترین جاده‏های صاف دنیابرای عبور کشتی‏های غول پیکر همان راههای آبی است. جاده هایی که بدون خرج در اختیار انسان استاللّهُ الَّذِی سَخَّرَ لَکمُ الْبَحْرَ[جاثیه، 12].

آب برای انسان و دامداری ماهیان را به عهده دارد وهم پرورش دهنده اشیاء زینتی است. سلامتی و بهداشت انسان وابسته به نظافت و طهارت و آب است. زیبائی چهره طبیعت و نشاط آن با آب است. یک نوع آب، صدها نوع میوه با مزه‏های گوناگون را به ما می‏دهد.

رابطه انسان با آب و طبیعت:

حق به هدر دادن را نداریم. کسی نزد رودخانه‏ای بود و ظرف آبی برداشت و پس از نوشیدن باقی رابه زمین ریخت. حضرت علی(ع)که این صحنه را دید فرمود: همین عمل (گرچه در کنار رودخانه است) اسراف است.

حضرت علی(ع)اجازه نداد کسی هسته خرما را دور اندازد.

آب، صفحه 8

اسلام اجازه نمی‏دهد کسی در آب بول کند و یا فاسد نماید. خداوند از انسان خواسته که زمین را آباد کند و ناگفته پیداست که آن به وسیله آب استهُوَ أَنْشَأَکمْ مِنَ الأَْرْضِ وَ اسْتَعْمَرَکمْ فِیها[هود، 61].

او شما را از زمین پدید آورده و به آبادانی آن گمارده است.

رسول اکرم(ص) می‏فرمایند: هر که آب و خاک داشته باشد، ولی فقیر و نیازمند غذاهای خود باشدمورد غضب خدا قرار می گیرد منع و جلوگیری آب از بزرگترین جنایات است، کاری است که معاویه در صفین و یزید در کربلا انجام دادند.

2. اخروی

قال الصادق(ع):فإن الله قد جعل الماء مفتاح قربته و مناجاته[بحارالأنوار، ج77، ص339].

نظافت آب:هذا عَذْبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ[فاطر، 12].

استغفار عامل نزول:اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیهِ یرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً[هود، 52].

ذخیره آب در زمین:أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَسْکنّاهُ فِی الأَْرْضِ[مومنون، 18].

بزرگترین نیاز دوزخیان:أَفِیضُوا عَلَینا مِنَ الْماءِ[اعراف، 50].

عذاب با آب در قیامت:وَ إِنْ یسْتَغِیثُوا یغاثُوا بِماءٍ کالْمُهْلِ یشْوِی الْوُجُوهَ[کهف، 29].

4. فوائد آب

1-آفرینش موجودات از آب است:وَ اللّهُ خَلَقَ کلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ[نور، 45].

2-حیات موجودات از آب است:جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کلَّ شَیءٍ حَی أَ فَلا یومِنُونَ[انبیاء، 30].

3-حیات زمین از باران است:وَ اللّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْیا بِهِ الأَْرْضَ بَعْدَ مَوْتِها[نحل، 65].

4-رویش گیاهان از باران است:أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ کلِّ شَیءٍ[انعام، 99].

5-سبزی زمین از باران است:أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الأَْرْضُ مُخْضَرَّةً[حج، 63].

6-منبع غذایی مااز باران است:فَلْینْظُرِ الإِْنْسانُ إِلی طَعامِهِ أَنّا صَبَبْنَا الْماءَ صَبًّا[عبس، 24-25].

7-جریان رودخانه‏ها از باران است:أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَلَکهُ ینابِیعَ فِی الأَْرْضِ[زمر، 21].

8-جوشش چشمه‏ها:وَ فَجَّرْنَا الأَْرْضَ عُیوناً فَالْتَقَی الْماءُ عَلی أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ[قمر، 12].

9-میوه‏های رنگارنگ:أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ ثَمَراتٍ مُخْتَلِفاً أَلْوانُها[فاطر، 27].

10-وسیله پاکی و بهداشت:أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً[فرقان، 48].

وَ ینَزِّلُ عَلَیکمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِیطَهِّرَکمْ بِه[انفال، 11].

11-یک نوشیدنی گوارا:لأََسْقَیناهُمْ ماءً غَدَقاً[جن، 16].

وَ أَسْقَیناکمْ ماءً فُراتاً[مرسلات، 27].

حالا چند سوال: اگر آب نبود، اگر خورشید به دریا نمی‏تابید، اگر آب دریاها بخار نمی‏شد، اگر باد ابرها را متراکم و جابجا نمی کرد، اگر ابرها همیشه در آسمان می‏ماندند، اگر جاذبه زمین برف و باران را به سوی زمین نمی‏کشید، اگرباران به صورت قطره قطره نمی‏بارید، اگر زمین باران را نمی‏مکید، اگر زمین باران را ذخیره نمی‏کرد، اگر زمین پست و بلند نبود و....ما چه می‏کردیم؟

5. انواع آب

قال الصادق(ع):إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ الْأَرَضِینَ وَ الْمِیاهَ بَعْضَهَا عَلَی بَعْضٍ[بحارالأنوار، ج98، ص109].

1-وَ ما یسْتَوِی الْبَحْرانِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ وَ مِنْ کلٍّ تَأْکلُونَ لَحْماً طَرِیا وَ تَسْتَخْرِجُونَ حِلْیةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَی الْفُلْک فِیهِ مَواخِرَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّکمْ تَشْکرُونَ[فاطر، 12].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):خَیرُ مَاءٍ عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ مَاءُ زَمْزَم[کافی، ج3، ص246].

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):مَاءُ زَمْزَمَ دَوَاءٌ مِمَّا شُرِبَ لَهُ[کافی، ج6، ص387].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ لِمَا شُرِبَ لَهُ[من‏لایحضره‏الفقیه، ج2، ص208].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):مَاءُ زَمْزَمَ شِفَاءٌ مِنْ کلِّ دَاءٍ[کافی، ج6، ص386].

6. حفظ آب

ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما کسَبَتْ أَیدِی النّاسِ[روم، 41].

قَالَ الصَّادِقُ(ع):لَا تُفْسِدْ عَلَی الْقَوْمِ مَاءَهُمْ[کافی، ج3، ص65].

3- اسراف در آب (مساله وسواس)

4- دعا برای آب و باران

آب، صفحه 9

5- ثواب آب رسانی

6- آداب آب خوردن

7- نقش آب در سالم سازی محیط زیست

بخار، حرکت ابرها، باران، نباتاتی که می‏رویاند.

8- تماس شبانه روزی، با آب

9- بهداشت آب آشامیدنی: مقدار سرمای آب (آب یخ)، مقدار گرمی (آب داغ)

عَنْ أَبِی سَعِیدٍ عَقِیصَا التَّیمِی قَالَ:" مَرَرْتُ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَینِ(ص) وَ هُمَا فِی الْفُرَاتِ مُسْتَنْقِعَانِ فِی إِزَارَینِ فَقُلْتُ لَهُمَا یا ابْنَی رَسُولِ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیکمَا أَفْسَدْتُمَا الْإِزَارَینِ فَقَالَا لِی یا أَبَا سَعِیدٍ فَسَادُنَا لِلْإِزَارَینِ أَحَبُّ إِلَینَا مِنْ فَسَادِ الدِّینِ إِنَّ لِلْمَاءِ أَهْلًا وَ سُکاناً کسُکانِ الْأَرْضِ"[کافی، ج6، ص389].

                                                   (درسهایی از قرآن حجت الاسلام محسن قرائتی)

[ شنبه ٢٤ دی ۱۳٩٠ ] [ ۱٠:٤٠ ‎ب.ظ ] [ محب اهل بیت ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

صفحات اختصاصی
امکانات وب

بک لينک